Çocuklardaki Davranış Bozuklukları.

Çocuklar, kötü davranışlarıyla birlikte doğmazlar, kötü davranışlar, çocukların daha sonra kazandıkları bir davranış biçimidir. Çocuklar kötü davranışlarını, genellikle isteklerinin yerine gelmesi için bir silah olarak kullanırlar diğer bir deyimle onlar aslında yaptıklarının kötülüğünün tam farkında değildirler ve bunu sadece ulaşmak istedikleri hedeflere ulaşmak için bir araç olarak kullanıyorlar. Ama bazen tahammül edilmez bir hal alan bu davranışların son bulması için ne yapmalıyız? Acaba çocuklara karşı güç kullanmak doğru bir seçenek midir? Acaba konuşarak onları bu eylemlerinden vazgeçirebilir miyiz? Acaba bunun kesin bir çözümü var mı?

Çocukların kötü davranışlarına karşın anne ve babaların yapması gerekenler:

1- Maddi sorunlar.

Çocuğunuz onun için bir şey almanızı istediğinde “almıyorum” demesini bilmelisiniz. Kesinlikle suçluluk hissine kapılmayın. Sizin onunla tartışmanız ikinizin de hoşuna gitmeyecektir ama bu her ikiniz için daha iyidir.

Reklam saatinde televizyonunuzu kapalı tutmaya çalışın. Araştırmalar, daha az reklam seyreden çocukların, istekleri üzerinde fazla ısrarcı olmadıklarını gösteriyor. Dolayısıyla reklam saatlerinde televizyonunuzu kapalı tutmaya çalışın veya reklamı yapılan her ürünün aslında reklam yapıldığı gibi olmadığını onlara anlatın.

Çocuklarınıza sahip olduğu şeyleri başkalarıyla da paylaşmasını öğretin, örneğin biriktirdiği paraların bir bölümünü herhangi bir hayır kurumlarına veya maddi durumu iyi olmayan birisine vermesini sağlayarak çocuğunuzdaki bu duyguyu geliştirebilirsiniz. Ona paylaşmanın güzel olduğunu hissettirmeğe çalışın.

2- Sözlü eziyetler.

Çocuğunuzla konuştuğunuzda herhangi bir yanlış davranışını gördüğünüzde hemen onu uyarmalısınız, örneğin onunla konuştuğunuzda sizi dinlemiyormuş gibi davranıyorsa hemen “seninle konuştuğumda bana bak, başka yerlere bakma, bu yaptığın çok terbiyesizce bir davranış, lütfen bir daha tekrarlama” diyebilirsiniz.

Bu tür davranışlar sergilediğinde ona ilgi göstermeyin, “vah senin elinden ne yapacağım” deyip de suratınızı ekşitmeyin, ona sinirli bakmayın ve sözünüzü kesmeyeceğinden emin olduğunuz zamana dek onunla konuşmayın.

Çocuğunuzu iyi davranışlara yönlendirin. İyi bir davranışını gördüğünüzde ise bunu dile getirin örneğin: “sözüm bitene kadar beni dinlediğin için teşekkür ederim, gerçekten çok güzel bir davranış sergiledin”

3- Küfretmek.

Söylememesi gereken sözleri yasaklayın ve bu kuralı ona açıklayın. “bir sözün iyi olduğundan emin olmadığın zaman onu ağzına alma”. Çocuğunuzdan bir küfür duyduğunuzda hemen onu yasak sözcükler listesine ekleyin. Küfretmenin neden kötü olduğunu ona açıklayın, neden insanların küfürden hoşlanmadığını ve neden iyi insanların asla küfretmediğini açıklayın. Unutmayın ki kötü bir sözcüğü sizin karşınızda kullandığında ona karşı çıkmıyorsanız bu çok kısa bir zamanda alışkanlık haline gelecektir ve artık herkesin karşısında bu sözcüğü kullanmaktan çekinmeyecektir.

İyi bir sözcüğü kötü sözcüğün yerine yerleştirin. Kötü olmayan ama aynı zamanda komik olan bir sözcüğü kötü sözcüğün yerine yerleştirin.

Duygusal davranmayın. Ailenin en küçük ferdinin kötü bir sözcük kullandığını gördüğünüzde duygularınızı kontrol ederek sakince onu uyarmalısınız. “bizim evde böyle kötü sözler söylenmez, bunu biliyorsun, bir daha böyle bir şey duymak istemiyorum” diyebilirsiniz, aynı zamanda ailenin daha büyük fertlerini de bu konuda uyararak daha titiz davranmalarını isteyebilirsiniz.

4- Yalancılık.

Çocuğunuzun yalan söylediğinden emin olduğunuzda onu bu konuda uyarmalısınız, doğru konuşmasını isteyin, ailenin diğer fertlerinin de doğru konuştuğunu hatırlatarak onun bu yanlışını düzeltmesi gerektiğini isteyin.

Doğru konuştuğunda ise bu davranışından ötürü onu ödüllendirin, bunu bir “aferin” demek veya bir hediye alarak yapabilirsiniz. Yalancılığın neden kötü olduğunu açıklayın, yalan konuştuğunda diğer insanları rahatsız ettiğini ve duygularını incittiğini söyleyin bu şekilde devam ederse hiç kimsenin ona güvenmeyeceğini söyleyin. Doğru konuşmanın iyi yönlerinden bahsedin, insanlara güven ve huzur verdiğini ve böyle bir hayatın daha iyi bir hayat olduğunu söyleyin. Çocuğunuzun yalan konuştuğunu fark ettiğinizde ona şöyle söyleyin: Yaptığın iş güzel mi? Doğrusunu söyleyerek beni rahatsız edeceğini mi düşünüyorsun? Ailedeki herkes yalan söylerse ne olur?

5- İsyan.

Ondan nasıl bir beklentiniz olduğunu söyleyin. Ona şöyle söyleyin: Ne dediğimi iyice dinle, sana ciddi ciddi söylüyorum, öyleyse dediklerimi dinle. Şöyle de diyebilirsiniz: Bu işi yapmamak için geçerli bir nedenin varsa bunu güzelce bana söyleyebilirsin.

İşlerin zamanını belirlemeğe çalışın, sizinle tartıştığında bunları kelime kelime ona söyleyin örneğin: Akşam yemeğini saat yedide yiyeceğiz, saat yedide yemek masasında olacaksın.

Ona seçenek hakkı vererek kendisini özgür hissetmesini sağlayın. Ona şöyle sorun: Yapman gereken bazı işleri hala yapmamışsın, bunları şimdi mi yapmak istersin akşam yemeğinden sonra mı?

Arada bir de onu idare etmeğe çalışın örneğin şöyle diyebilirsiniz: Şimdi ev ödevlerini yazman gerekiyor ama sen futbol oynuyorsun, istersen yarım saat sonra ödevlerini yazmaya başla.

Gerekiyorsa son sözünüzü de söyleyin. Yapması gereken işleri yapmadığında veya yaptığı yanlış davranışına devam ettiği takdirde ne tür bir ceza alacağını da bilmelidir.

Çeviri: Ebuzer TURAN

Zehranet.